Het groeiende aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen in Eindhoven wordt vooral veroorzaakt door een combinatie van vergrijzing, psychische klachten en een grotere beroepsbevolking. Dat laat uitkeringsinstantie UWV weten na vragen van Studio040.
Eind 2025 ontvingen 10.600 Eindhovenaren een arbeidsongeschiktheidsuitkering, het hoogste aantal in bijna twintig jaar. Eerder deze maand stelde Ouderen Appèl Eindhoven raadsvragen over de stijging van het aantal arbeidsongeschikten in de stad. De oppositiepartij wil onder meer weten welke oorzaken achter de ontwikkeling schuilgaan en welke maatregelen worden genomen om langdurige uitval te voorkomen.
Volgens het UWV is de toename van het aantal uitkeringen niet aan één oorzaak toe te schrijven. Werknemers blijven langer actief op de arbeidsmarkt door de hogere AOW-leeftijd, waardoor de kans op langdurige arbeidsongeschiktheid toeneemt. Daarnaast groeit de beroepsbevolking al jaren, wat ook leidt tot meer arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Psychische klachten
Waar in de jaren na de coronapandemie nog relatief veel mensen een WIA-uitkering aanvroegen vanwege langdurige coronaklachten, ziet het UWV inmiddels een andere ontwikkeling. De instroom door long covid neemt af, terwijl juist meer mensen uitvallen door psychische aandoeningen zoals stress, burn-outs en andere mentale gezondheidsproblemen.
Ook beleidsmaatregelen spelen volgens de uitkeringsinstantie een rol. Sinds september vorig jaar past het UWV opnieuw een vereenvoudigde WIA-beoordeling toe voor 60-plussers. Die maatregel is bedoeld om achterstanden weg te werken, maar zorgt er ook voor dat oudere werknemers sneller duidelijkheid krijgen over hun uitkering en daardoor eerder meetellen in de cijfers.
Werkdruk
De meeste werknemers die uiteindelijk in de WIA terechtkomen, werken het vaakst in de zorg, industrie, detailhandel, openbaar bestuur en onderwijs. Vooral in de zorg, het onderwijs en het openbaar bestuur ziet het UWV de afgelopen jaren een sterkere stijging.
Volgens de organisatie gaat het om sectoren waar de werkdruk vaak hoog is en relatief veel vrouwen werken. Ook de combinatie van werk met mantelzorg of gezinstaken kan volgens het UWV bijdragen aan langdurige uitval.
Landelijke trend
De ontwikkeling in Eindhoven wijkt volgens het UWV nauwelijks af van het landelijke beeld. De relatieve stijging van het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen ligt iets onder het landelijke gemiddelde. Dat kan volgens de organisatie worden verklaard doordat Eindhoven een relatief jonge bevolking heeft en daardoor minder sterk vergrijsd is dan bijvoorbeeld Limburg en Zeeland.
Het UWV verwacht dat het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen de komende jaren verder zal toenemen. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en de groei van het aantal werkenden is die ontwikkeling volgens de uitkeringsinstantie moeilijk te keren.
Wel zet het UWV samen met gemeenten, werkgevers, arbodiensten, onderwijsinstellingen en andere partners in op het voorkomen van langdurig ziekteverzuim. Daarbij ligt de nadruk op het vitaal houden van werknemers, het verminderen van werkdruk en het zorgen dat medewerkers gezond en gemotiveerd aan het werk blijven.
Bron: Lennard Vader, Studio040