Het kán anders, wéés toleranter!’

D.J.M. (Niek) Rennenberg, MBA, MEd

27 januari 2026

Nieuwe aanpak

De afgelopen maanden heb ik veel mensen gesproken en ontmoet die dat onderlinge ‘gekwetter’ beu zijn en me vertellen: ‘we hebben grote problemen in Eindhoven, ga problemen oplossen in plaats van elkaar vliegen af te vangen en ruzie te maken.’ Samen met mijn oud collega Martijn Libbenga, oud docent milieukunde en tegenwoordig zelfstandig adviseur, heb ik me de laatste maanden verdiept in wat de mensen die ik sprak zeiden. En ja, na ons onderzoek blijkt dat Eindhoven kampt met grote en kleinere problemen die de aandacht van de politiek vragen, om aangepakt en opgelost te worden. Dat overzicht ziet er als volgt uit ( onderwerpen staan in willekeurige volgorde):Crises in Eindhoven anno 2026 en verder (niet volledig).

Het lijstje:

  1. Koopkrachtcrisis (groeiend verschil have-havnots)
  2. Asielcrisis
  3. Energiecrisis
  4. Stikstofcrisis
  5. Wooncrisis
  6. Klimaatcrisis
  7. Verlies van  het vertrouwen in onze politiek.
  8. milieucrisis
  9. Bereikbaarheidscrisis (fileleed)
  10. Zorgcrisis
  11. Arbeidsmarktcrisis.
  12. Veiligheidscrisis (femicide, dak en thuislozenopvang)
  13. Drinkwatercrisis
  14. Grondstoffencrisis
  15. Duurzaamheid
  16. Diversiteit.
  17. Eenzaamheid
  18. ateliers tekort voor kunstenaars
  19. Bevolkingsgroei en vergrijzing

The difference between what we do and what we be capable of doing would suffice to solve most of the world’s problems. Mahatma Ghandi (1)

Popper formuleerde het zo in zijn boek De Open Samenleving en Haar Vijanden (1945) : “Als we ongelimiteerd tolerant zijn, zelfs jegens hen die zelf intolerant zijn, als we niet bereid zijn een tolerante samenleving te verdedigen tegen de aanvallen van de intolerante medemens, dan zal de tolerante mens te gronde gaan, en met hem de tolerantie.” (2).

Inleiding

Op woensdag 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen in ons land plaats. De weken vooraf zijn er talloze debatten, ook in Eindhoven. Meestal worden die debatten bijgewoond door leden van de politieke partijen die deelnemen aan die gemeenteraadsverkiezingen. Vaak gaat dat in een sfeer van ‘kijk eens hoe goed wij zijn en hoe weinig jullie bereikt hebben.’ Ik volg die debatten of doe er zelf aan mee sinds 2010. In de teneur zie ik de afgelopen vijftien jaar weinig tot geen  veranderingen. Daarbij komt voor onze partij Ouderen Appèl Eindhoven nog als extra handicap bij, dat onze kiezers er in de avonduren niet op uittrekken om deze debatten bij te wonen. Het lijkt vaak op een ‘thuiswedstrijd’ voor de partijen met de grootste aanhang op zo’n avond. Dat wordt ook wel ’preken voor eigen parochie’ genoemd. Ik heb niet de indruk dat er veel toehoorders aanwezig zijn, bij welk debat dan ook, die nog niet weten op welke partij zij zullen stemmen.

Je ziet er is voldoende te doen .Oplossingen die hout snijden bereik je alleen door met elkaar in gesprek te gaan, om samen het lef te hebben concreet waarneembare oplossingen voor de problemen in kwestie te bedenken en waar te maken. Hiervoor is out of the box denken, lef en vooral de wil om vanuit wederzijds respect en vertrouwen met elkaar samen te werken nodig. De pijlers wederzijds respect en vertrouwen dragen de basis die gevuld wordt door sociale, emotionele en psychische veiligheid van de diverse partijen die de samenwerking vorm gaan geven. Samenwerken is niet elkaar vliegen afvangen, wel elkaar iets gunnen vanuit het standpunt: wij lossen samen de bestaande crises in Eindhoven op. Dus geen gebakkelei op een debatavond, wel het zoeken naar gezamenlijke samenwerking.

Laten alle partijen in de komende verkiezingscampagne, bij de formatie van het nieuwe college en in de raadsperiode daarna hun democratische gezindheid boven alles  stellen en tolerantie verheffen tot de overstijgende, gemeenschappelijke kernwaarde.

Literatuur

Sander Heijne, De meeste stemmen gelden niet. Waarom de politiek ons blijft teleurstellen, Amsterdam/Antwerpen 2025.

Eva Rovers, Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten. Pleidooi voor een Derde Kamer, de Correspondent, 2025.

Timothy Snyder, Over tirannie. Twintig lessen uit de twintigste eeuw, Amsterdam 2025.

Timothy Snyder, Over vrijheid, Amsterdam 2025.

Simon van Teutem, De Bermudadriehoek van talent. Hoe knappe koppen verdwijnen in betekenisloze banen, de Correspondent 2025.      

Ter afsluiting ‘Men moet menselijke handelingen niet bespotten, niet betreuren, niet veroordelen, doch begrijpen.’(3).

Noten

  1. Simon van Teutem, De Bermudadriehoek van talent. Hoe knappe koppen verdwijnen in betekenisloze banen, pagina 178.
  2. karl popper als tolerante mensen de democratie niet verdedigen – Zoeken
  3. Baruch Spinoza (1632-1677).