Veel ouderen zijn kwetsbaar

Opinie | Cor Verbeek
Volgens het idee van de participatiemaatschappij nemen kinderen, buren of vrijwilligers zorgtaken op zich. In deze visie wordt voorbijgegaan aan een maatschappelijke ontwikkeling die onomkeerbaar is. Het moderne gezin is overdag niet thuis. De kinderen niet, die wonen vaak verder weg, de buren niet en vrijwilligers zijn dikwijls al met andere taken bezig.Een vrijwilligersuur kan immers maar één keer worden ingezet.
Zelfredzaamheid van ouderen vergroten is belangrijk, maar die zelfredzaamheid is niet iedereen gegeven.

Omdat mensen steeds ouder worden ontstaat ook een toenemende zorgbehoefte. Zo krijgt men – de een vroeger en de ander later – problemen bij het opstaan, aankleden, wassen en boodschappen doen. Het afwerken van de dagelijkse dingen, die voorheen als normaal werden beschouwd, gaat steeds vaker problemen opleveren en ondersteuning wordt een noodzaak.Zelfredzaamheid van ouderen vergroten kan een steentje bijdragen, maar die zelfredzaamheid is niet iedereen gegeven. Huisartsen zien dat eenzaamheid en depressies onder ouderen toenemen. Volgens uitgebreide onderzoeken is 52 procent van de ouderen eenzaam. Daar mogen we niet te eenvoudig over denken.

Een stille ramp voltrekt zich. We beginnen de gevolgen van het nieuwe ouderenbeleid te merken. Is het verlenen van zorg nu een zaak voor kinderen of buren? En past die zorg wel bij de gevoelens die bij veel ouderen leven?

Ouderen willen hun kinderen en buren niet tot last zijn. Jarenlang is hen voorgehouden dat ze vooral zelfstandig moeten zijn. Ouderen willen langer thuis wonen en gaan zelfstandigheid steeds belangrijker vinden. Maar wat als het niet meer lukt en je kunt nog niet naar een verzorgingshuis?

Vooral de meest kwetsbare ouderen met een laag inkomen en weinig sociale contacten zullen de dupe worden. Is het dan de bedoeling dat zij maar zien hoe ze het redden? Is er voor hen nog wel een opening naar menselijk geluk te vinden? Hierin is voor de gemeente nog een klus te klaren.

Gelukkig zijn er nog veel ouderen die door hun vitaliteit van grote betekenis kunnen zijn voor hun eigen woonomgeving. Ook daarvan zal gebruik kunnen worden gemaakt, waarbij het goed faciliteren een belangrijke ondersteuning kan zijn. Zo zullen de mensen die nog thuis wonen en te kampen hebben met een vorm van beginnende of een lichte vorm van dementie voortdurende aandacht behoeven. De vitale oudere buurtbewoner zou daarbij van dienst kunnen zijn door bijvoorbeeld toezicht te houden op het medicijnengebruik en de houdbaarheid van etenswaren. Vooral dit laatste wordt vaak verwaarloosd als men geen eigen grip meer heeft op wat wel en niet verantwoord is. Ook kan de zorg in de buurt een goede aanvulling zijn.

De buurt waarin schijnbaar de naastenliefde weer een hoofdrol gaat spelen. Omdat veel ouderen maar één beperking hebben zal in de toekomst de weg naar het verzorgingstehuis steeds moeilijker gevonden worden. Dat veel ouderen naast hun ene beperking ook nog tal van andere klachten hebben, wordt vaak bij de indicatiestelling niet meegenomen. Hierdoor zullen veel mensen kwetsbaar blijven en de opening naar het menselijk geluk zelf niet meer kunnen vinden. Kwetsbaarheid is een proces.

 

Eindhovens Dagblad | 15 november 2014