Inzet ‘peilwagen’ is beangstigend

November 1943, ergens in Eindhoven rijdt een peilwagen van de Duitsers door een straat. Kennelijk was er een melding binnengekomen, dat in die straat een man woonde die naar de Engelse zender luisterde en daarbij anderen betrok om het nieuws te delen met de ondergrondse beweging. Volgens de overlevering werd die wagen regelmatig in de buurt gezien. En in december 1943 was het raak. Er werden twee mensen opgepakt, de eigenaar en zijn kostganger, die werden afgevoerd naar de gevangenis. Na enige tijd werden ze vrijgelaten, de kostganger kon weer naar zijn kosthuis, de eigenaar naar het Sint-Joseph Ziekenhuis met een zware longontsteking waaraan hij op 29 december 1943 overleed.

Het verhaal gaat over mijn opa en zijn kostganger Janus. Het komt weer in mij op als ik lees over het inzetten van camerawagens en digitale recherche bij het opsporen van bijstandsfraude. Bijstandsfraude is niet goed te praten, maar het inzetten van camerawagens om fraude door ongeveer zes procent van de bijstandsgerechtigden op te sporen is een beangstigende methode. Daar moeten deskundige rechercheurs van de sociale dienst wel een andere oplossing voor kunnen vinden.

Onder fraude versta ik de mensen die voor grote bedragen de maatschappij oplichten; niet de kleine sjoemelaar die met enkele tientjes zijn karige uitkering aanvult, door bijvoorbeeld de heg te knippen van zijn buurvrouw.
Het moet toch onderhand wel duidelijk zijn dat mensen die het alleen moeten hebben van een uitkering er niet al te goed voorstaan. Het Nibud heeft onlangs aangegeven dat deze mensen niet meer rond kunnen komen, waardoor ze in een situatie terechtkomen van schulden en armoede.

Dat moeten we niet willen. Het zou beter zijn om eerst een oplossing te zoeken voor de 95 procent van de uitkeringsgerechtigden die niet als fraudeurs kunnen worden aangemerkt, voordat men alle middelen en financiën inzet om de overige vijf procent in de kraag te pakken. Dat uitkeringsfraudeurs moeten worden aangepakt staat buiten kijf. Als men de bekwaamheid heeft om het kaf van het koren te scheiden is de dure en nog steeds beangstigende methode van het inzetten van camerawagens niet nodig. Dan kunnen voldoende en goed opgeleide sociale rechercheurs voor een betere oplossing zorgen en zal het beeld van die peilwagen weer uit mijn gedachten verdwijnen.

Dré Rennenberg
fractievoorzitter van het Ouderen Appèl Eindhoven